Gezondheid

Een teek is klein, maar zeker niet fijn

Een teek bij Golden Doodle Isa

In mijn boek “Een hond helpt iedereen’ heb ik geschreven dat er na een duinwandeling 18 teken op Isa liepen. Een absoluut record waardoor ik had besloten om alleen nog in de herfst en winter in de duinen te gaan lopen. De laatste tijd haal ik echter ook vaak lopende teken van Isa als ik in andere uitlaatgebieden ben geweest. Daarom ging ik vanmorgen toch maar weer eens in de duinen wandelen. Ik vind de duinen altijd heerlijk en had echt zin om weer te gaan. Daarom hield ik mezelf voor dat het niet uitmaakt hoeveel teken ik eraf moet halen, een rot klusje is en blijft het. Na een heerlijke wandeling ging ik bij Isa op tekenjacht. Helaas was het een makkelijke jacht.

Controle

De teken liepen echt overal. Alleen al op de parkeerplaats haalde ik er 25 vanaf. Na een kort autoritje haalde ik nogmaals 5 teken eraf voordat ik mijn huis binnenliep en eenmaal in huis nog eens 2. Dat maakt dus 32 in totaal!!!! Bijgaand filmpje laat de wandeling van één van de teken zien.

Meer informatie graag

Tijdens het weghalen bij de duinen kwam er een mevrouw met een zwarte labradoodle aangelopen. Ze stond naast mij geparkeerd. Ze deed de achterbak open, liet haar hond erin springen en liep naar haar deur om in te stappen. Wat?! Zonder tekencontrole? Toch maar even gevraagd of ze zich bewust was van de hoeveelheid teken die er in de duinen zijn. ‘Mijn hond krijgt Bravecto. Ik hoef dus niet te controleren omdat ze goed beschermd is’. Ik legde haar uit dat mijn hond met een Scalibor band ook goed beschermd was, maar dat ik zojuist al 15 teken had weggehaald. Ongelovig keek ze me aan. ‘Maar als ze er zitten, houden ze het niet zo lang vol, toch?’. Ik vertelde haar dat teken heel zuinig omgaan met hun energie en dat ze wel een jaar zonder voedsel kunnen en sommige zelfs tot 5 jaar. Tevens vertelde ik haar dat ik kinderen thuis heb en dat ik wil voorkomen dat ze overgaan van mijn beschermde hond op mijn onbeschermde kinderen of op mezelf en partner. ‘Hmm, toch maar eens Googlen’ zei ze, stapte in en reed weg. Om deze mevrouw een extra kans te geven op informatie heb ik verschillende bronnen geraadpleegd en een gecombineerd artikel gemaakt over teken en wat het risico is voor mens en hond.

Vacht verschil?

Voorafgaand aan deze informatie wil ik een paar vragen delen die door de grote hoeveelheid teken bij me opkwamen. Fijn als je een reactie achterlaat mocht je antwoord hierop hebben. Isa is een Goldendoodle en heeft een witte vacht met heel veel krullend haar. Door de witte kleur zie ik de teken veel beter en ik ben daardoor ook meer alert op teken geworden. Als je een zwarte hond hebt zoals de eerder beschreven mevrouw, vallen teken aanzienlijk minder op. Of zullen ze er gewoon ook minder zijn op een donkere vacht? Dat is eigenlijk de eerste vraag die ik heb. Ten tweede vraag ik me af of teken wellicht makkelijker en langer blijven ‘hangen’ in de harige vacht van Isa? Net zoals blaadjes, zand et cetera veel beter blijft hangen in haar vacht. Benieuwd wat jullie ervan denken.

Wat is een teek

De teek is een spinachtige parasiet. Simpelweg kan je hem het beste omschrijven als een zwart/bruin, bloedzuigend spinnetje. Ze kruipen tussen de haren van je viervoeter, op zoek naar een plek op de huid waar ze zich vast kunnen hechten om bloed te zuigen. Bij honden hebben ze voornamelijk de voorkeur voor de nek, kop, oren en poten, maar uiteraard kunnen ze ook op andere plekken zitten.

Teken zijn soms maar 1 millimeter groot, maar zodra ze zich volzuigen met bloed kunnen ze opzwellen tot een doorsnede van een 1 centimeter. Een teek doorloopt verschillende stadia tot hij volwassen is: de volwassen vrouwtjes teek legt eitjes, hier komen (6 potige) larven uit. Na de eerste bloedmaaltijd veranderd de larve in een (8 potige) nymfe. Zodra de nymfe een bloedmaaltijd heeft gehad, is de teek volwassen. Er zijn verschillende soorten teken, maar in Nederland komt hoofdzakelijk de Ixodes Ricinus voor.

Waar komen teken voor

Het is een fabel dat teken alleen in het bos voorkomen. Hoewel het heel aannemelijk lijkt dat teken zich schuilhouden in een boom en daar zitten te wachten tot er een onschuldig slachtoffer voorbij loopt waar ze op kunnen springen, blijkt dat toch niet zo te zijn. Een derde van de tekenbeten wordt gewoon in de tuin opgelopen! Verder komen teken bijna overal voor: in duingebieden, parken, beschutte weilanden en op heidevelden. Ze zitten voornamelijk op mossen, grasdelen, varens, in bosbesplanten en tussen dode bladeren. Van daaruit stappen ze over op dieren en mensen.

In welke periode zijn teken actief

Vroeger kwamen teken vooral in het voor- en najaar voor, maar helaas moet je tegenwoordig het hele jaar door bedacht zijn op deze griezels. Zodra de temperatuur boven de 8-10 °C komt, beginnen ze echt actief te worden. Tussen maart en oktober worden de meeste beten geregistreerd.

Ziektes bij honden

Het grootste probleem met teken is dat ze ziektes bij zich kunnen dragen. Teken kunnen pas een ziekte overbrengen wanneer ze bloedzuigen en vaak duurt het 24 uur voor de teek hier een geschikt plekje voor heeft gevonden. Voordat de teek bloed gaat zuigen wil hij ervoor zorgen dat zijn snuit niet verstopt raakt. Dit doet hij door hij eerst wat speeksel in zijn slachtoffer te spuiten en met het inspuiten van het speeksel kunnen eventuele ziektekiemen in de bloedbaan van de hond terecht komen.

De ziekte van Lyme

De belangrijkste en waarschijnlijk de bekendste “tekenziekte” die we kennen is Lyme. Een op de vijf teken is besmet met de Borrelia bacterie, die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Onderzoek heeft uitgewezen dat een teek zich minimaal 24 uur moet voeden, voor hij de ziekte over kan dragen. Het is dus van groot belang om je hond dagelijks op teken te controleren, zodat je ze zo snel mogelijk kan verwijderen en het risico op een infectie zo klein mogelijk houdt.

Soms weet je niet zeker hoe lang de teek er al zit. Bij mensen is het algemeen bekend dat je moet kijken of er een rode kring zichtbaar wordt rondom de plek van de beet, maar bij honden werkt dit helaas niet zo. Het meest voorkomende verschijnsel bij honden is gewrichtsontsteking, dat zich uit in plotselinge kreupelheid en pijn aan de gewrichten.

Andere symptomen zijn:

  • Koorts
  • Verlies van eetlust
  • Uitdroging
  • Sloomheid
  • Gezwollen lymfeklieren

Een hond met Lyme zal binnen enkele dagen op de ziekte reageren. Aan de hand van jouw verhaal en door een uitvoerig onderzoek van de dierenarts kan er vastgesteld worden of het Lyme is. Soms wordt er een bloedonderzoek gedaan, maar dit is niet altijd betrouwbaar. Het kan zijn dat de uitslag negatief is, terwijl de hond al wel besmet is. Bij een negatieve uitslag zullen de meeste dierenartsen op een later moment een 2e bloedtest doen.

Genezing

Lyme is goed te genezen, mits de hond in de eerste week van de ziekte start met een antibioticakuur. Na een behandeling van ongeveer 3 weken zijn de meeste honden weer geheel genezen.

Twijfel je of je hond Lyme heeft? Aarzel dan niet en neem contact op met de dierenarts. Wanneer de ziekte niet snel genoeg wordt ontdekt kan de ziekte chronisch worden en de nieren ernstig aantasten. Soms heeft de ziekte zelfs de dood tot gevolg, maar gelukkig gebeurt dit maar zelden.

Babesiose

Er zijn maar 2 soorten teken die deze ziekte over kunnen dragen (de Dermacentor reticulatus en Rhipicephalus sanguineus). Vroeger kwamen deze teken niet voor in Nederland, maar door onze zachte winters zijn ze inmiddels wel in Nederland gesignaleerd. Wanneer de teek zich heeft vastgezogen duurt het ongeveer 3 dagen voordat de ziektekiemen worden overgedragen op de hond en het duurt zo’n 10 tot 20 dagen voor de eerste symptomen optreden. De ziektekiemen dringen door in de rode bloedcellen en vermenigvuldigen zich, wat ervoor zorgt dat de rode bloedcellen openbarsten, met veel nare gevolgen van dien!

Symptomen:

  • Jeuk en irritatie wanneer de teek zich vastzet
  • Na het loslaten van de teek verdikking en soms zelfs ontsteking van de huid
  • Koorts
  • Slechte eetlust en/of braken
  • Bleke of gele slijmvliezen
  • Sterk rood verkleurde urine
  • Uiteindelijk kan de hond in shock raken.

Babiose is niet altijd dodelijk, maar er blijven vaak wel levenslange chronische klachten bestaan. Denk hierbij aan: een verhoogde hartslag, opgezette lymfeklieren, een vergrote milt, onderhuidse bloedingen en bloedarmoede, geelzucht, zweren in de bek en/of ademhalingsproblemen. Helaas overlijden veel honden later alsnog aan deze klachten.

Erhlichiose

Ehrlichiose is een sluipende ziekte en de eerste symptomen volgen 5 tot 20 dagen na besmetting door de teek.

Symptomen:

  • Koorts
  • Rillingen
  • Gebrek aan eetlust
  • Neerslachtigheid
  • Bloedarmoede

De ziekte gaat soms gepaard met o.a. Babiose en andere verschijnselen:

  • Gezwollen lymfeklieren
  • Pijnlijke spieren en gewrichten
  • Bloed in de urine
  • Bloedingen (bijvoorbeeld in de neus)
  • Ernstige rug- of nekpijn en oogproblemen (uitscheiding, infecties)
  • Neurologische afwijkingen (toevallen, moeilijk lopen)
  • Ademhalingsproblemen
  • Hartproblemen

Wanneer de hond niet behandeld wordt heeft Ehrlichiose vaak een dodelijke afloop, of de ziekte krijgt een chronisch verloop. Ook na een behandeling blijft de ziekte soms nog chronisch aanwezig. Er ontstaat dan een soort evenwicht tussen de ziekteverwekker en het immuunsysteem, waardoor de hond niet echt ziek is, maar ook niet helemaal fit is. De ziekte kan later weer opnieuw opkomen als de hond onder druk staat of een verminderde weerstand heeft.

Bij alle ziektes geldt: twijfel je? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je dierenarts!

Nieuw tekenvirus: TBE-virus

Sinds het voorjaar van 2016 is er een nieuw tekenvirus gesignaleerd in Nederland; Tick Borne Encephalitis (TBE). Het virus kan leiden tot hersenvliesontsteking. Teken dragen het virus over op dieren en soms ook op mensen. Op de website van RIVM kun je hier meer informatie over vinden.

Risico bij mensen

De beet van een teek is in Nederland onlosmakelijk verbonden met de ziekte van Lyme. Toch is maar eenvijfde van de teken in Nederland besmet met de bacterie Borrelia burgdorferi die Lyme kan veroorzaken. En maar één op de tien mensen die door zo’n Borrelia-besmette teek wordt gebeten krijgt Lyme. De kans op de ziekte van Lyme na een tekenbeet is dus twee à drie procent. Er zijn alleen wel heel veel teken. En ongeveer een miljoen mensen in Nederland lopen jaarlijks een tekenbeet op.

Borrelia is echter niet de enige ziekteverwekker die bijtende teken kunnen overdragen. Niet eenvijfde, maar 2,5 keer zoveel – de helft van alle teken in Nederland – zijn besmet met een potentiële ziekteverwekker. Sommige met meer dan één. „Er is een hele dierentuin bacteriën, parasieten en virussen in teken te vinden”, zegt medisch bioloog en tekenonderzoeker Hein Sprong van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het RIVM doet onderzoek naar de tekenverspreiding en tekenziekten in Nederland. Er komen adviezen uit over hoe mensen kunnen worden beschermd tegen tekenbeten en tekenziekten.

Hersenontsteking

In de zomer van 2016 is voor het eerst gezien dat twee mensen in Nederland teken-encefalitis (hersenontsteking door een tekenbeet) op hebben gelopen. Het virus dat teken-encefalitis veroorzaakt (TBEV) werd tot nu toe vooral gevonden in teken in Midden- en Noord-Europa. Het RIVM maakte vorig jaar zomer bekend dat in een klein deel (0,2 procent) van de teken op de Sallandse Heuvelrug ook TBEV is gevonden. Het virus zat waarschijnlijk al in reeënbloed dat in 2010 was verzameld. Na lang en goed zoeken zijn daar ook de met TBEV besmette teken gevonden. Maar pas ná die bekendmaking in 2016 zijn er patiënten met een hersenontsteking met onbekende oorzaak op TBEV getest.

„Teken-encefalitis is, voorzover bekend, de enige tekenziekte die in een enkel geval dodelijk is”, zegt Hein Sprong. Maar een infectie met TBEV verloopt meestal onopgemerkt. Soms ontstaat er teken-encefalitis en soms pakt die ernstig uit. De eerste twee Nederlandse patiënten herstelden.

Overige tekenziekten

De afgelopen paar jaar zijn nog een paar andere tekenziekten voor het eerst bij Nederlandse patiënten vastgesteld. Vijf jaar geleden was er bijvoorbeeld de eerste Nederlandse patiënt die ziek was van de tekenbacterie Borrelia miyamotoi. Die andere tekenziekten zijn over het algemeen milde ziekten, die meestal vanzelf overgaan. Vaak is er niet meer dan een hangerig gevoel, wat koorts, hoofdpijn. Een griepje. Maar mensen met een slecht werkend afweersysteem kunnen ernstig ziek worden. Het zijn ziekten die slechts zelden worden gediagnosticeerd.„Het is een vicieuze cirkel”, zegt Sprong. „Zolang je geen goede medische test hebt, kun je een ziekte niet diagnosticeren. Maar als een ziekte niet voorkomt, waarom zou je er dan een test voor maken?”

Voor tekenziekten verandert de wereld nu snel. De verwekkers zijn makkelijker op te sporen, met nieuwe moleculaire technieken. Vroeger moesten bacteriën eerst worden gekweekt in een laboratorium om ze te kunnen karakteriseren, maar veel van deze tekenziekteverwekkers laten zich niet kweken.

40-jarig bestaan

De nieuwe tekenbacteriën zijn allemaal de afgelopen 40 jaar ontdekt. De ziekte van Lyme ‘viert’ dit jaar zijn 40-jarig bestaan. Lyme, nu de meest voorkomende ziekte die de mens van dieren oploopt (een zoönose), is in 1977 voor het eerst volledig beschreven, nadat kinderen in de stadjes Lyme en Old Lyme (Connecticut) ziek waren geworden. In 1982 vond Willy Burgdorfer de veroorzakende bacterie. Die kreeg de naam Borrelia burgdorferi. De bacterie is een spirocheet, een spiraalvormige bacterie. Achteraf gezien zijn al in de achttiende eeuw ziektes door tekenbeten beschreven. Lymeziekte heeft geen makkelijk ziektebeeld: heel divers (in gewrichten, huid, zenuwen of hart). De ernstige vormen van Lyme ontstaan vaak pas maanden na de tekenbeet.

Tekenbeet

Een miljoen mensen zien jaarlijks een tekenbeet op hun lichaam. Er gaan 82.000 mensen voor naar de huisarts. Bij ongeveer 20.000 mensen verschijnt een langzaam uitbreidende rode ring rond de beetplek. Die ring is vaak, maar niet altijd, het eerste teken van een Borrelia-infectie. Een korte antibioticumkuur voorkomt dan meestal het tweede stadium van Lyme-ziekte. De andere tekenbacteriën veroorzaken vrijwel nooit zo’n ring. En een stadium verder: jaarlijks zijn er 2.000 nieuwe patiënten met ernstige Lyme-klachten – met gewrichtsontsteking, zenuwschade, een chronische huidontsteking, of, nog zeldzamer, een hart- of oogziekte. Die ziekten verdwijnen vaak weer na een lange antibiotica-behandeling.

Waarom Lyme zo’n gevarieerd ziektebeeld geeft was lang een raadsel. Daar is de afgelopen jaren een verklaring voor gekomen. Er zijn de afgelopen decennia niet alleen andere tekenbacteriën dan B. burgdorferi gevonden – het is inmiddels ook duidelijk dat B. burgtdorferi eigenlijk uit wel 20 verschillende soorten bestaat. Zeven ervan geven ziektes bij de mens.Borrelia burgdorferi kreeg de toevoeging sensu lato (in brede betekenis) achter zijn naam en geeft zijn naam aan een hele groep Borrelia’s. Behalve Borrelia burgdorferi senso stricto (in engere zin) horen bijvoorbeeld Borrelia afzelii, B. valaisiana, B. garinii, B. spielmanii en B. bavariensis erbij. „Het wordt steeds duidelijker dat die verschillende bacteriën verschillende ziektebeelden geven”, zegt Sprong. Borrelia afzelii bijvoorbeeld veroorzaakt vooral de huidklachten en vermenigvuldigt zich in knaagdieren en andere kleine zoogdieren, terwijl B. garinii zich in vogels vermenigvuldigt en in mensen vooral zenuwaandoeningen veroorzaakt. Die twee Borrelia’s komen het meest in Nederland voor.

Hoe verwijder je een teek

Hoe goed je ook je best doet, het kan altijd voorkomen dat je hond (of jijzelf) wordt gebeten door een teek. Een teek kan je het beste verwijderen met een speciaal tangetje. Deze zijn er in alle soorten en maten. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid van de hond vast en draai of schuif hem er rustig en voorzichtig uit. De monddelen van de teek komen dan los, waardoor je hem makkelijk weg kan halen. Als je te hard trekt kan het lichaam van de kop worden getrokken, waardoor de kop in de huid blijft zitten. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is dit niet erg, want (net als bij een splinter) valt de kop meestal vanzelf uit de huid. Hou het plekje wel even in de gaten, omdat er in sommige gevallen een ontsteking kan ontstaan.

Tekendodende en tekenwerende middelen

Er zijn verschillende manieren om je hond te beschermen tegen teken. Halsbanden (Scalibor) en Spot-On pipetten (Pulvex Spot, Advantix, PracTix) zijn de bekendste beschermingsmiddelen. Bravecto (een insecticide) wordt veel gebruikt, maar de berichten daarover zijn wisselend. Er zijn honden die daar ziek van worden of zelfs door sterven. Zelf raad ik Bravecto af. Lees meer hierover in mijn eerder verschenen blog.

Sommige mensen zweren bij natuurlijke producten zoals de spray van Ecostyle. Zo schijnen knoflookbonbons (van Biofood) en fenegriekpoeder teken af te schrikken.

Een keuze maken

Weeg voor jezelf de voor- en nadelen van de verschillende middelen af en kies een middel wat het beste bij jou en je hond past. Heb je een hond die veel zwemt? Dan kan een halsband een uitkomst zijn, omdat die vaak langdurig werken en waterproof zijn. Spot-On pipetten breng je makkelijk aan en werken snel, maar de werking verminderd als je hond regelmatig zwemt. Sprays moet je regelmatig aanbrengen en de hele hond moet gesprayd worden, iets waar niet elke hond blij van wordt. Ben je niet dol op chemische middelen, of is je hond allergisch? Dan kan je het beste kiezen voor een natuurlijk product.

Als je op safe wilt spelen is het aan te raden om te kiezen voor een middel dat zowel tekendodend als tekenwerend is, zodat je voorkomt dat de teek zich vastbijt. Er zijn zelfs “combo” middelen te krijgen, die tegelijk ook tegen vlooien, muggen en vliegen werken. Onderstaand staan een paar middelen uitgebreider beschreven.

Pipetten van Advantix

Door eens per 3-4 weken een pipet tussen de schouderbladen van de hond te druppelen is deze voorzien van een gedegen bescherming tegen teken, vlooien, luizen, muggen en (zand)vliegen. De werkzame stoffen imidacloprid en permethrine zorgen voor een tekenwerende en tekendodende werking. Dit is erg belangrijk, want het biedt een dubbele bescherming. Het houdt niet alleen teken op afstand, maar doodt ook teken die zich toch vastbijten in de hond. De bescherming tegen andere parasieten – waaronder zandvliegen – maakt dit middel een aanrader voor honden die zullen reizen naar een gebied rond de middellandse zee. Deze regio is namelijk berucht om de aanwezigheid van zandvliegen, die de chronische en potentieel dodelijke ziekte leishmaniose kunnen overbrengen. In deze landen is bescherming tegen zandvliegen daarom noodzakelijk voor honden om deze ernstige ziekte te voorkomen. Als nadeel van de pipetten kan benoemd worden dat de werkzaamheid maar kort is. Voor een goede bescherming moet iedere 3-4 weken een pipet toegediend worden. Ook is het niet verstandig om honden te wassen of laten zwemmen als ze zijn behandeld door middel van een pipet. Dit vermindert de werking van het middel, maar is bovendien schadelijk voor waterdieren. Voor katteneigenaren geldt een extra waarschuwing: katten reageren vele malen heftiger op de werkzame stof permethrine dan honden en kunnen hier aan overlijden! Ook kunnen honden last krijgen van neurologische klachten nadat zij de vloeistof uit de pipet per ongeluk hebben binnengekregen. Dit kan gebeuren tijdens het spelen met elkaar of het likken van de hand vlak nadat de pipet is toegediend. De pipetten mogen ook gebruikt worden op pups vanaf de leeftijd van 7 weken.

Scalibor tekenband

Waar pipetten elke 3-4 weken toegediend moeten worden, biedt een tekenband uitkomst voor een geheel seizoen. De band van Scalibor wordt goed aansluitend (met twee vingers ruimte tot de huid) om de nek van de hond gedragen en beschermt op die manier gedurende 5-6 maanden tegen teken, muggen en zandvliegen. De werkzame stof deltamethrin, welke ook wordt gebruikt bij de bescherming tegen malaria, wordt niet door het lichaam opgenomen maar legt een beschermlaag over de gehele huid van de hond. Bij contact met de huid zullen teken binnen korte tijd sterven en zodoende niet kunnen vastbijten in de gastheer. Uit onderzoek is gebleken dat de werkzaamheid niet verminderd na regelmatig wassen of zwemmen, wat deze band geschikt maakt voor honden die graag zwemmen. Wel wordt aangeraden om de eerste 5 dagen na het om doen van de band de hond uit het water te houden om de optimale werking te bereiken. De werkzame stof is schadelijk voor waterdieren waardoor wordt aangeraden de band tijdelijk te verwijderen als de hond gaat zwemmen. De band is geschikt voor drachtige en zogende teven en kan ook gebruikt worden bij pups vanaf 7 weken. Ook de werkzame stof deltamethrin kan giftig zijn voor katten wat het middel minder geschikt maakt voor huishoudens waar ook katten zijn. Bij honden kunnen bijwerkingen in de vorm van huidirritaties ontstaan. Echter kan de band eenvoudig verwijderd worden waarna de werkzame stof binnen 48 uur volledig verdwenen is en de bijwerkingen ook snel zullen verdwijnen. Aangeraden wordt om de band niet te gebruiken bij honden die op dat moment al huidirritaties of (oppervlakkige) verwondingen hebben. Ook is voorzichtigheid geboden voor honden die niet in goede gezondheid verkeren, al geldt dit vanzelfsprekend voor elk anti-tekenmiddel.

Tabletten tegen teken

Sinds enkele jaren is er een nieuw middel op de markt gekomen voor de bestrijding van teken bij honden. In plaats van de al bekende middelen die de hond vanaf de buitenkant beschermden, zijn er nu tabletten verkrijgbaar die het werk van binnenuit uitvoeren. Dit heeft een aantal voordelen ten opzichte van pipetten en banden: andere gezinsleden komen niet in contact met de werkzame stof en de werking vermindert niet bij regelmatig wassen of zwemmen. De meest gebruikte tablet tegen teken is tegenwoordig van het merk Bravecto. Door de hond elke 8-12 weken een tablet te voeren is hij beschermd tegen teken en vlooien. De tabletten hebben een voor de hond aangename smaak waardoor toedienen vaak probleemloos verloopt. Klinkt ideaal? Toch kleven er een aantal nadelen aan insecticide in tabletvorm. De tablet biedt alleen een tekendodende werking, wat betekent dat teken zich eerst moeten vastbijten in de hond. Na het vastbijten zullen ze in contact komen met de werkzame stof fluralaner en binnen 12 uur sterven. Hiermee wordt de tekenbeet op zich niet voorkomen en kan de overdracht van ziekteverwekkers ook niet volledig worden uitgesloten. Een ander nadeel is dat de werking na inname van de tablet niet ongedaan kan worden gemaakt in het geval van (ernstige) bijwerkingen of overdosering. De bijwerkingen bij Bravecto kunnen volgens de bijsluiter bestaan uit diarree, braken, kwijlen en een verminderde eetlust. Deze symptomen komen voor bij 1-10 op de 100 honden en wordt daarmee als vaak voorkomend benoemd. Het is bekend dat de werkzame stof fluralaner zich in het lichaam vooral opslaat in de lever, nieren, vetweefsel en het spierweefsel. In het geval van bijwerkingen in deze weefsels is er helaas geen antigif beschikbaar. De behandeling zal dan bestaan uit symptoombestrijding terwijl het middel langzaam moet uitwerken. Naast de werkzame stof fluralaner bevat Bravecto een aantal hulpstoffen, waaronder de omstreden zoetstof aspartaam. De veiligheid van aspartaam voor het menselijk lichaam wordt al jaren in twijfel getrokken, en onafhankelijke onderzoeken tonen aan dat aspartaam verschillende processen in het lichaam kan ontregelen en tot gezondheidsproblemen kan leiden. Ook bij honden lijkt aspartaam een slechte invloed te hebben, gezien de meldingen van vergiftiging door producten die zoetstoffen bevatten waaronder aspartaam en xylitol.

Een natuurlijk alternatief

Hoe je het ook wendt of keert, bovenstaande middelen zijn alle een insecticide met de bijbehorende risico’s. Een middel dat insecten doodt kan heel goed ook een negatief effect hebben op zoogdieren en sommige honden reageren bovengemiddeld heftig op elke vorm van (chemische) bestrijding. Dan kan het een idee zijn om gebruik te maken van natuurlijke alternatieven. Wel moet benadrukt worden dat, hoewel een aantal van deze producten inderdaad een tekenwerende werking schijnen te hebben, ze minder effectief zullen zijn dan de chemische middelen. In gebieden met veel teken is het goed mogelijk dat een natuurlijk middel niet afdoende zal werken. Ook doden deze middelen de teken niet, ze zullen de hond alleen een minder aantrekkelijke gastheer maken voor teken. Het blijft dan ook belangrijk om als eigenaar zijnde de hond met regelmaat te controleren op teken(beten) zodat eventueel aanwezige teken zo snel mogelijk verwijderd kunnen worden.

Een vaak gebruikt natuurlijk middel tegen teken is knoflook. Knoflook werkt door in de rode bloedcellen van een dier waardoor een hond (of persoon) die knoflook heeft gegeten duidelijk minder aantrekkelijk zal zijn voor teken. Een waarschuwing is wel op z’n plaats: te veel knoflook kan bloedarmoede veroorzaken bij honden! Deze grens ligt op ongeveer 5 gram knoflook per kilo lichaamsgewicht per dag. Voor tekenpreventie is een veel lagere dosering aan te raden en ook voldoende effectief. Veel biologische middelen zijn inmiddels verwerkt in producten zoals druppelflacons, sprays, pipetten en tekenbanden. Deze producten zijn doorgaans op basis van etherische oliën zoals eucalyptus, lavendel, citronella en tea-tree. Door de hond regelmatig te behandelen met deze producten is hij voorzien van een tekenwerende werking. De werking van de oliën voor dit doel is echter niet wetenschappelijk bewezen. Hoewel vaak goed effectief moet tea-tree zeer matig gedoseerd worden; het kan bij inname een negatieve invloed hebben op het dier en (tijdelijke) neurologische klachten als wankel lopen en omvallen veroorzaken. Katten zijn overgevoelig voor tea-tree, niet doen dus.  Ook andere soorten oliën en voedingsstoffen kunnen minder geschikt zijn voor katten, zij kunnen overgevoelig reageren op bepaalde stoffen. Controleer daarom goed welk middel veilig te gebruiken is in een huishouden met katten.

BRON: NRC.NL, WEEKVANDETEEK.NL, DOGGO.NL, DOGZINE.NL

Previous Post
23 juni 2017
Next Post
23 juni 2017

No Comments

Leave a Reply