Hulphond Autisme

Met een hond onveiligheid verminderen bij autisme

Logo autismeweek 2017

Deze week is het Autismeweek, een mooi initiatief van de Verenigde Naties. Graag geef ik aan hoe een hond helpt om onveiligheid te verminderen bij autisme. Maar wat is autisme eigenlijk en welke kenmerken zijn er? In dit bericht vind je hierop het antwoord met informatie van de website leokannerhuis. Leo Kanner was een Oostenrijkse kinderpsychiater die in Amerika werkte. Als een van de eersten beschreef hij in 1943 autisme als een apart syndroom.

Wat is autisme

Autisme is een stoornis die zich niet makkelijk laat omschrijven. Autisme kan namelijk op verschillende manieren en in verschillende gradaties tot uitdrukking komen. Om deze reden wordt vaak gesproken van autisme-spectrumstoornis (ASS). Naast klassiek autisme worden ook Asperger en PDD-NOS (Pervasieve Development Disorder-Not Otherwise Specified) tot ASS gerekend.

ASS is een aangeboren stoornis. Genetische kwetsbaarheid en (vroege) omgevingsfactoren (die vanaf de conceptie invloed kunnen hebben) zorgen voor een verstoorde ontwikkeling van hersenen en informatieverwerking. Veel facetten van het leven en de ontwikkeling worden door deze informatieverwerkingsproblemen beïnvloed. Mensen met autisme hebben hierdoor meer moeite hun leven vorm te geven en zich in het leven staande te houden dan mensen zonder autisme. Vaak hebben mensen met autisme hulp, begeleiding en behandeling nodig rond de problemen die in de loop van hun leven kunnen ontstaan. De intensiteit van deze hulp kan van persoon tot persoon, en van levensfase tot levensfase zeer sterk verschillen. Het is niet precies bekend hoeveel mensen met ASS er zijn. Op basis van onderzoeken in binnen- en buitenland lijkt het aannemelijk uit te gaan van een percentage van 0,7 tot 1 procent van de bevolking.

Kenmerken van een autisme-spectrumstoornis

De meest voorkomende kenmerken zijn:

Beperkingen in de interactie

Deze beperkingen kunnen zeer uiteenlopend zijn. Bij de meest uitgesproken vorm van autisme kan sprake zijn van het volledig afsluiten voor contact met anderen. Dan wordt contact vaak alleen gezocht om eigen behoeften kenbaar te maken. Bij andere vormen van ASS kan er sprake zijn van spontaan contact maken, maar valt vaak snel iets bijzonders aan het contact op.

Een gestoorde communicatie

Praten gaat sommigen heel goed af, maar vaak vallen al snel bijzonderheden in het gebruik of (gebrek aan) begrip van taal op. Meestal vinden mensen met ASS het moeilijk – vooral met vreemden – om een gesprek te beginnen en te onderhouden. Soms is er sprake van eigenaardig taal- of woordgebruik. De mogelijkheden om een gesprek te beginnen, te onderhouden of te begrijpen, schiet wegens onvoldoende begrip van humor en abstract taalgebruik tekort.

Zich herhalende stereotiepe patronen van gedrag, belangstelling en activiteiten

Dit kan zich uiten in geobsedeerd bezig zijn met bepaalde voorwerpen of onderwerpen, vrijetijdsbesteding of hobby’s, niet-functionele gewoonten en stereotype bewegingen (zoals wiegen). Mensen met ASS klampen zich vaak (angstvallig) vast aan bepaalde gewoonten, volgorde in handelingen, vaste routines en aan starre patronen. Zij hebben een angstig en geobsedeerd verlangen naar gelijkblijvendheid en kunnen in paniek raken als er een detail in de omgeving verandert. Daarnaast is er vaak sprake van zeer rigide denkpatronen die bescherming bieden tegen teveel prikkels. Deze helpen om de verwarrende en beangstigende buitenwereld controleerbaar te maken.

Onveiligheid verminderen

Bij autisme ervaart een persoon zijn eigen unieke beperkingen en problemen, met een gevoel van onveiligheid tot gevolg. Een hond kan veiligheid bieden. Als zijn baasje in een lastige situatie komt, kan de hond zijn baasje begeleiden. Dit geeft rust waardoor iemand zelfvertrouwen krijgt. Hierdoor wordt het makkelijker om contacten te leggen buiten de eigen veilige omgeving. Als er sprake is van woede of angst, kan de hond geleerd worden om zijn baasje op te zoeken en te ondersteunen. Door deze steun zal hij sneller herstellen van zijn emotie en mogelijk op termijn minder van deze woede- of angstaanvallen krijgen.

Op dit moment begeleid ik een prachtige, jonge vrouw met haar hond Joppe. Ze heeft een vorm van autisme waardoor ze veel problemen ervaart in het dagelijks leven. Angsten en overprikkeling komen vaak voor. Ze schrijft dit geregeld van haar af en weet goed te verwoorden hoe Joppe haar helpt. Ik ben blij dat ze haar verhaal heeft gedeeld in mijn boek ‘Een hond helpt iedereen’ en geregeld blogs schrijft op deze site. Afgelopen week zijn we samen voor het eerst een winkel ingegaan, de Praxis. Ik ben ongelooflijk trots dat ze dit heeft aangedurfd en deze grote stap vooruit heeft gezet. Morgen verschijnt hierover haar blog.

Een kind met autisme

Uit onderzoek blijkt dat het verloop van een autisme-spectrumstoornis positief beïnvloed kan worden als de diagnose zo vroeg mogelijk gesteld wordt en, als behandeling nodig is, deze zo vroeg mogelijk begint. Er worden steeds meer methoden ontwikkeld om vormen van autisme zo vroeg mogelijk op te sporen. Het is inmiddels mogelijk om jonge kinderen (onder de leeftijd van 6 jaar) te identificeren als kinderen waarbij het risico bestaat dat zij een vorm van autisme ontwikkelen. Ook zijn er behandelmethoden voor deze groep kinderen die er o.a. sterk op gericht zijn de ouders (weer) mogelijkheden te bieden om beter contact te krijgen met hun kind en samen met de hulpverleners de ontwikkeling van het kind te bevorderen.

Als je een kind hebt met autisme, kan een hond een negatieve spiraal doorbreken tussen jou en je kind. Alleen al door zijn aanwezigheid kan de hond positiviteit en plezier terugbrengen in het huis. Daarnaast kan een hond bepaalde patronen doorbreken, zoals het weigeren van je kind om naar het toilet te gaan als jij dit aan hem vraagt. In plaats van dat je het zelf vraagt, kan je de hond sturen om aan je kind duidelijk te maken dat het toilettijd is. Dit wordt wel geaccepteerd door je kind. Hij loopt vervolgens samen met zijn maatje naar het toilet. Als er sprake is van weglopen, kan je je kind met een riem koppelen aan de hond. Hij kan je kind op deze wijze begeleiden en mogelijk weglopen voorkomen door hem te blokkeren. Omdat je je kind niet steeds ter verantwoording hoeft te roepen, komt dit de relatie ten goede en kan de wereld van zowel jou als je kind vergroot worden.

Ook kan je de hond gebruiken als hulpmiddel om iets te leren. De hond moet bijvoorbeeld stilzitten voor hij mag eten; je kind moet hetzelfde doen. Of de hond is toehoorder als je kind gaat voorlezen. Omdat je kind bij de hond niet bang is om fouten te maken, kan het zijn schroom om voor te lezen overwinnen. Vaak gaat de communicatie vooruit en durft je kind meer te praten. Hij heeft nu een makkelijk onderwerp waar hij graag over praat: zijn maatje.

 

 

 

Previous Post
5 april 2017
Next Post
5 april 2017

No Comments

Leave a Reply